دستگاه گوارش

مروری بر در بیماری سلیاک و مصرف گلوتن

مروری بر بیماری سلیاک قسمت سوم - درمان سلیاک

پرهیز کودک از مصرف خوراکی ها و آشامیدنی های حاوی گلوتن یگانه راه برای درمان بیماری سلیاک است. تجیوز مکمل های غذایی (شامل خوراکی ها و آشامیدنی های دارای کالری بالا) به کودکانی که در اثر این بیماری دچار سوء تغذیه شدند بعضاً ضرورت دارد.

رژیم غذایی فاقد گلوتن برای این گروه از کودکان ضرورت دارد:

– آنان که نتیجۀ آزمایش پادتنی غیر عادی دارند

– بیوپسی سالم ندارند و دارای علائم بیماری سلیاک می باشند

– بیوپسی سالم ندارند و جزو گروه پر خطر محسوب می شوند

– سطح تی.تی.جی آنها بسیار بالاست (بیش از ده برابر حد نرمال) و همزمان دارای علائم گوارشی از قبیل اسهال و کاهش وزن هستند ولی والدینشان آنها را برای انجام بیوپسی روده کوچک به پزشک مراجعه نداده است.

– بیماری درپاتیت هرپتیفرم با بیوپسی پوستی در آنها به اثبات رسیده است.

اگر نتیجۀ بیوپسی روده کوچک با نتیجۀ حاصل از تست پادتنی مغایرت داشته باشد و علائم بیماری سلیاک نیز در کودک بچشم نخورد، انجام آزمایشات پیشرفته ضرورت می یابد.

چگونه از مصرف گلوتن پرهیز کنیم؟

یگانه علاج برای بیماری سلیاک، پیروی از رژیم غذایی فاقد گلوتن است. مصرف گلوتن، هر چند ناچیز، می تواند باعث آسیب دیدگی مجدد روده و ظهور مجد علائم شود. کودکان و بزرگسالان باید به طرز صحیح خود را با این رژیم غذایی مطابقت دهند.

مشورت با متخصص تغذیه که در زمینۀ بیماری سلیاک از تجربه کافی برخوردار باشد می تواند والدین و فرزندان را با موارد زیر آشنا سازد:

– خوراکی های مضر و غیر مضر.

خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
درباره خون ریزی GI و یا خون ریزی دستگاه گوارش بیشتر بدانید

– مطالعۀ برچسب مواد غذایی برای تشخیص خوراکی ها و داروهای مضر از غیر مضر.

– متعادل بودن رژیم غذایی فاقد گلوتن از لحاظ تغذیه ای.

– لزوم مصرف ویتامین ها و املاح معدنی مکمل (نظیر آهن).

– تنظیمات لازم برای تهیۀ خوراکی های فاقد گلوتن در منزل، مدرسه و یا اردوهای تابستانی.

– رفتار صحیح در جمع دیگران، در جریان مسافرت های خانوادگی، هنگام غذا خوردن در رستوران ها و در طول تعطیلات.

– منابع معتبر برای تهیۀ مواد جایگزین مورد پسند و فاقد گلوتن برای کودک.

در این راستا، منابع فراوانی وجود دارد که می توان بطور همزمان به آنها رجوع کرد.

برای عده ای، تشخیص بیماری سلیاک بسیار تسلی بخش است. اما، پرهیز مادام العمر از مصرف گلوتن برای همه خوشایند و آسان نخواهد بود. صرفنظر از تمایلات شخصی، پیروی محض از رژیم غذایی فاقد گلوتن یگانه راه چاره برای بهبودی است.

خوشبختانه، تولید انواع و اقسام خوراکی های فاقد گلوتن باعث دلچسب تر شدن رژیم غذایی افراد مبتلا به بیماری سلیاک شده است. امروزه، محصولات لذیذ و متنوعی بطور گسترده در بازار عرضه می شود.

بعضی از کودکان مبتلا به بیماری سلیاک گرفتار سوئ تغذیه می باشند. با پزشک، پرستار و یا متخصص تغذیه درباره نحوۀ مصرف صحیح مکمل های مولتی ویتامین و خوراکی های مغذی فاقد گلوتن (نظیر غلات کامل و غذاهای طبیعی فاقد گلوتن) مشورت کنید.

چه غذاهایی حاوی گلوتن است؟

رایج ترین غلات در رژیم غذایی غربی (گندم، چاودار و جو) از حیث وجود گلوتن بسیار غنی است. همچین، گلوتن جزو افزودنی های پر مصرف در صنایع غذایی بشمار می رود.

خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
همه چیز را درباره علائم هموروئید یا بواسیر بدانید - قسمت اول

توصیه های کلی به شرح زیر است:

– از مصرف غذاهای حاوی گندم، چاودار و جو خودداری نمایید.

– غذاهایی مصرف نمایید که بطور طبیعی فاقد گلوتن باشد. در این بین می توان به میوه جات و سبزیجات تازه، شیر، پنیر، ماست، تخم مرغ، گوشت فرآوری نشده، مرغ، ماهی، لوبیا، آجیل، چربیها (روغن جات)، و شکر اشاره کرد.

– مصرف غلات و نشاسته های طبیعی فاقد گلوتن. رایج ترین این خوراکی ها عبارتست از برنج، ذرت و سیب زمینی. غلات و نشاسته های طبیعی غیر رایج تر که فاقد گلوتن باشد عبارتست از آمانته، گندم سیاه، کوینولا، علف تِف و ارزن.

– برچسب محصولات را بدقت مطالعه کنید. امکان آلودگی همۀ غلات، آردها و نشاسته ها وجود دارد. این  محصولات را فقط در بسته بندی هایی مصرف کنید که دارای برچسب “فاقد-گلوتن” باشد. برچسب محصولات غذایی آماده و چاشنی های غذایی را به دقت از نظر بگذرانید و از عدم وجود افزودنی های حاوی گلوتن (نظیر نگهدارنده ها و ایمولسیفایر ها) اطمینان کامل حاصل کنید. توجه داشته باشید که عبارت “فاقد گندم” لزوماً بمعنی “فاقد گلوتن” نیست. در صوت لزوم با تهیه کنندگان این محصولات تماس حاصل نمایید.

– با  وجود عاری بودن بلغور ها از گلوتن، این دانه ها در جریان آماده سازی با گندم قاطی می شوند. لذا، والدین با از درجۀ خلوص این محصولات اطمینان حاصل کنند. بسته بندی ها باید اختصاصاً دارای برچسب “فاقد گلوتن” و متعلق به کارخانجات تولید مواد غذایی فاقد گلوتن باشد. کودکانی که بیماری سلیاک در آنان به تازگی تشخیص داده شده است باید، تا قبل از بهبود کامل روده کوچک، از مصرف بلغورها اجتناب ورززند. اضافه کردن بلغور به رژیم غذایی باید با تشخیص متخصص تغذیه صورت گیرد. مصرف بلغور را باید از مقادیر ناچیز شروع کرد و بتدریج به آن افزود  تا از تأثیرات سوء ناشی از حضور مضاعف الیاف سلولوزی در رژیم غذایی پیشگیری شود. حفظ هوشاری نسبت به علائم حائز اهمیت است، زیرا جمعیت کثیری از افراد تاب تحمل پروتئین موجود در بلغورها را ندارند.

خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
آندوسکوپی معده با بیهوشی | فیلم آندوسکوپی با بیهوشی در مطب

– اضافه کردن شیر، ماست، پنیر و سایر مواد غذایی حاوی لاکتوز در صورتی که کودک تحمل آن را داشته باشد توصیه می شود. کودک ممکن است، در آغاز، با این رژیم غذایی سازگار نباشد. بویژه با عنایت به اینکه، بسیاری از افراد مبتلا به بیماری سلیاک، تا قبل از بهبود وضعیت روده، موقتاً قادر به تحمل مواد لاکتوزی نیستند. اگر وضعیت فرزند در اثر مصرف خوراکی و آشامیدنی های حاوی لاکتوز رو به وخامت گذاشت، از اضافه کردن مواد لاکتوزی موقتاً اجتناب ورزید.

در قسمت چهارم این نوشته با ما همراه باشید تا در رابطه با بیماری سلیاک اطلاعات بیشتری را کسب نمایید.

دکتر مهدی افضل آقایی، فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد در شهر مشهد دارای بورد فوق تخصصی

انجام آندوسکوپی و کولونوسکوپی در مطب بدون خون ریزی و درد و با پیشرفته ترین وسایل موجود

جهت اخذ نوبت می توانید همه روزه با شماره (۰۵۱)۳۸۷۰۴۰۶۶ و ۳۸۷۰۴۰۶۷ تماس حاصل فرمایید.

آدرس مطب: مشهد- بلوار کوثر- بین كوثر ۲و۴ – ساختمان فارابي – طبقه دوم

متخصص گوارش در مشهد

*متخصص گوارش در مشهد*
برچسب ها

Mahdi Afzal Aghaie

"مادامی که درد و تلخی زندگی دیگران را شیرین می کنی، بدان که زندگی می کنی ..." با آرزوی سلامتی و بهبود برای تمامی شما عزیزان

نوشته های مشابه

بستن