چاقی (Obesity) یکی از مهمترین معضلات بهداشت عمومی در سراسر جهان است که با افزایش شیوع سبک زندگی کمتحرک و تغذیه ناسالم روندی رو به رشد دارد. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، چاقی بهعنوان انباشت غیرطبیعی یا بیش از حد چربی بدن که سلامت فرد را به خطر میاندازد، تعریف میشود. مطالعات نشان میدهد که چاقی نه تنها عامل خطر بیماریهای متابولیک مانند دیابت و فشار خون بالا است، بلکه در افزایش خطر ابتلا به برخی سرطانها نیز نقش دارد.
بیماریهای مرتبط با چاقی
۱. بیماریهای قلبی–عروقی
چاقی باعث افزایش مقاومت به انسولین و اختلال در متابولیسم چربی میشود.
این وضعیت به افزایش فشار خون، بالا رفتن تریگلیسرید و کاهش HDL منجر شده و زمینهساز بیماری عروق کرونر قلب، نارسایی قلبی و سکته مغزی است.
۲. دیابت نوع ۲
چاقی بهویژه تجمع چربی شکمی، مهمترین عامل خطر برای بروز دیابت نوع ۲ است.
مقاومت به انسولین، اختلال در عملکرد سلولهای β پانکراس و التهاب مزمن از مکانیسمهای اصلی این ارتباط هستند.
۳. اختلالات اسکلتی–عضلانی
وزن اضافه فشار مضاعفی بر مفاصل بهویژه زانو و لگن وارد میکند.
آرتروز زانو (Osteoarthritis) در افراد چاق بسیار شایعتر است.
۴. بیماریهای کبدی
بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) ارتباط مستقیم با چاقی دارد.
در صورت پیشرفت، میتواند به التهاب کبد، فیبروز و حتی سیروز منجر شود.
۵. اختلالات تنفسی
آپنه انسدادی خواب (Obstructive Sleep Apnea) در افراد چاق بسیار رایج است.
تجمع چربی در ناحیه گردن و شکم موجب انسداد نسبی راههای هوایی میشود.